نحوه حکومت اینده درپاکستان و توقعات افغانستان
بومان علی قاسمی
انتخابات پارلمانی درپاکستان به موفقیت انجام شد و برخلاف انتظارپرویزمشرف رئیس جمهور این کشور ، بیشترین ارای این انتخابات را حزب مردم پاکستان به رهبری بلاول بوتو زرداری ، فرزند مرحوم بینظیر بوتو ازان خود ساخته است .
پس از ان حزب مسلم لیگ به رهبری نواز شریف نخست وزیر اسبق پاکستان بیشترین رای را بدست اورده است .
موفقیت احزاب مخالف رئیس جمهور مشرف ، چالش عمده و بزرگی بر سر راه رئیس جمهور دراینده بحساب می اید .
به همین گونه برسر اقتدار ماندن رئیس جمهور مشرف نیز چالش عمده و بزرگی ، برای حکومت اینده پاکستان بحساب می اید .
موضوع اول اینکه کدام حزب قادر به تشکیل حکومت اینده در پاکستان است .
اگرچه هیچ یک از احزاب سیاسی پاکستان نتوانسته اند که ارای مکمل را بدست بیاورند ، یعنی بیشترین کرسی را که حزب مردم در اختیار دارد حدود 90 کرسی از 269 کرسی مجلس ملی میباشد ، که انتخابات در ان ها صورت گرفته است . و این امار درست حدود 34% مجلس ملی پاکستان است . در صورتیکه طبق قانون اساسی پاکستان هرحزب یا اتحادی که رائی 172 نمایده پارلمان را یعنی 61% را از ان خود کند موفق به تشکیل حکومت میشود .
حزب مسلم لیگ نواز شریف در ردیف دوم حدود 25% در صد کرسی های مجلس را از ان خود ساخته است . به ادامه ان حدود 14% کرسی هارا حزب مسلم لیگ طرفداران رئیس جمهور مشرف ، حدود 7% را حزب متحده ملی الطاف حسین ، حدود 3% را حزب ملی عوام به رهبری اسفند یار ولی خان ، حدود 12% را کاندیداتوری ازاد و بقیه 5% را دیگر احزاب سیاسی پاکستان بدست اورده اند .
بنأ هیچ حزبی به تنهایی خود نمیتواند که حکومت اینده پاکستان را تشکیل نماید و ناچار است که حکومت اینده پاکستان یک حکومت ائتلافی با شد که در ان به چندین حزب سهم داده شده باشد .
موضوع مهم بحث روی دو حزب قدرت مند یعنی حزب مردم و حزب مسلم لیگ به رهبری نواز شریف است . این دوحزب فعلا رهبران شان تلاش دارند تا در تشکیل حکومت اینده باهم اتحاد نماینده . قبل از نشست های آصف علی زرداری و نوازشریف ، اسفند یار ولی رهبر حزب ملی عوام که دارای 10 کرسی در پارلمان است ، با اصف علی زرداری ملاقات نموده و در تشکیل حکومت ائتلافی باهم توافق نموده اند . اما اتحاد این دوحزب نصابی را بدست اورده نمیتوانند که در تشکیل حکومت اینده موفق شوند.
موضوع اساسی در تشکیل حکومت اینده توافق روی شخصیت اول یعنی نخست وزیر است که ممکن این شخص از اعضای حزب مردم نامزد گردد .
حزب مردم به رهبری اقای بلاول بوتو زرداری که اکنون توسط پدرش آصف علی زرداری سرپرستی میشود ، بعد از کشته شدن خانم بوتو که رهبر مقتدر و با تجربه این حزب بود ، فاقد رهبری مقتدر و باصلاحیت است .
درحزب مردم فعلا افراد با تجربه و سیاست مدار چندان به نظر نمیرسد .
حزب مردم پاکستان بعد از پایان دور حکومت خانم بوتو در نیمه دوم دهه نود میلادی دچار شکستگی شد که اشخاص مهم و سابقه دار این حزب مانند فاروق احمد خان لغاری، افتاب احمد خان شیر پاو ، فیصل صالح حیات ، راو سکندر اقبال ، مصطفی کهر ، و غیره از تشکیلات حزب مردم جدا شدند و هرکدام برای خودشان فعالیت را اغاز کرد ند .
پیچیدگی اساسی کار اینجا است که حزب مردم کدام شخص را برای مقام نخست وزیری کاندید خواهد کرد. مهم ترین افراد این حزب برای کاندیداتوری مقام نخست وزیری ، اعتزازحسن و مخدوم امین فهیم اعضای فعال و سابقه دار حزب مردم هستند . اقای اعتزار حسن تجربه کافی در حقوق و وکالت را داراست و یک سیاست مدار باتجربه در حزب مردم بشمار می اید اما رهبری حزب یعنی اقای اصف علی زرداری ، با کاندیداتوری اقای حسن موافقت نخواهد کرد ، چون اعتزاز حسن فردی است که میخواهد ازادانه و باصلاحیت حکومت نماید . نه اینکه تحت حکم رهبری نااگاه از سیاست حکومت کند . درحالیکه اقای زرداری که یک شخص ازخود راضی و فرد غیر سیاسی است و حزب از خانمش به میراث برایش مانده ، میخواهد که مانند دیگر رهبران جهان ، حزب مردم را با اعضایش در دست خود داشته باشد و حزب برای منافع وی حرکت کند . چنانچه در دوره های نخست وزیری خانم بوتو ، اقای زرداری بارها متهم به دخالت و دست اندازی در کارهای حکومتی میشد . و مهم تراز ان بیشتر کارشناسان پاکستانی قتل مرتضی بوتو فرزند ذوالفقار علی بوتو و برادر بزرگ نخست وزیر ، در دوران حکومت خواهرش را به اقای زرداری نسبت میدادند .
اقای امین فهیم ممکن توجه اقای زرداری و هواخواهان او را بیشتر جلب نماید اما وی به اندازه اعتزاز حسن سیاست مدار پخته کاری نیست که در مقابل رئیس جمهور باتجربه و کاردانی همچون پرویز مشرف بتواند حکومت داری نماید .
در بین کمیته مرکزی حزب مردم افراد درجه دوم حزب سابق قد برافراشته درحالیکه بیشتر این افراد فاقد صلاحیت حکومت داری و رهبری هستند .
حزب مردم به علت دشنمی های شدید و بی سابقه اش با حزب مهاجر یا متحد ملی به رهبری الطاف حسین ، گاهی هم در تشکیل حکومت توافق نخواهد کرد ، چون در تاریخ حکومت های ائتلافی ایالتی و مرکزی این دوحزب درگیر بوده و سالیان متمادی جنگ های خونین بین نیروهای این دو حزب شهر تجارتی پاکستان ، کراچی را به شهر نا امن و پرآشوب تبدیل نموده بود .
و گذشته از ان حزب مهاجر یا الطاف حسین متحد و طرفدار رئیس جمهور مشرف است که در حکومت قبلی با مسلم لیگ قائد اعظم در حکومت سهم عمده را داشت .
حزب مسلم لیگ به رهبری نواز شریف نیز فعلا در تلاش است تا با شماری از اعضای از دست رفته این حزب که مسلم لیگ قائد اعظم ( طرفداران رئیس جمهور مشرف ) را تشکیل نموده اند داخل مذاکرات شوند که در تشکیل حکومت با انها سهم بگیرند . اما برعکس چودری شجاعت حسین رهبر مسلم لیگ قائد اعظم ، یک روز پس از برگزاری انتخابات ، اعلام داشت که باهیچ گروهی ائتلاف نکرده و در پارلمان نقش اپوزیسیون را در مقابل دولت اینده ، خواهد داشت .
اما اگر حزب مسلم لیگ به رهبری نوازشریف با حزب مردم در تشکیل حکومت متفق شود و حزب ملی عوام به رهبری اسفند یار ولی را نیز با این دو حزب متفق شوند ، ان وقت حزب مسلم لیگ ، نوازشریف به عنوان حزب دوم در حکومت شناخته خواهد شد که دران صورت نخست وزیری به حزب مردم تعلق خواهد گرفت و مسلم لیگ برای ریاست پارلمان افرادی همچون مخدوم هاشمی ویا راجه ظفرالحق را معرفی خواهد کرد .
حزب مسلم لیگ نواز شریف درصورتی میتواند به تشکیل حکومت موفق گردد که غیر از حزب مردم و مسلم لیگ قائد اعظم ، بقیه تمام احزاب سیاسی و نمایندگان ازاد را شریک در حکومت خود سازد . اما این نوع حکومت که از پارچه های مختلف ساخته شده باشد تاچه سرحدی در حکومت داری موفق خواهد شد و ایا پایه های این نوع حکومت با اندک ترین حرکت متزلزل نخواهد شد ؟ که حتما این نوع حکومت گاهی هم موفق نخواهد بود .
چالش عمده دیگراینکه ، مسلم لیگ به رهبری نواز شریف در حالیکه نه شخص نواز شریف عضویت مجلس ملی را دارا است و نه برادرش شهباز شریف ، بنأ کدام شخصیت را به حیث نخست وزیر اینده از بین اعضای پارلمان معرفی خواهد کرد ؟
حزب مسلم نیز درحین سقوط حکومت نواز شریف در سال 1999 میلادی دچار شکستگی شد و اعضای بلند پایه این حزب مانند ، چودری شجاعت و. برادرش پرویز الهی ، میا محمد اظهر ، سید مشاهد حسین ، شیخ رشید احمد ، میرظفرالله جمالی ، اعجازالحق و غیره ، حزب مسلم لیگ قائد اعظم را به رهبری میا محمد اظهر و بعد به رهبری چودری شجاعت حسین تاسیس نمودند که درعصر حکومت 9 ساله پرویز مشرف با افراد ناراضی و جدا شده از حزب مردم ، شریک در حکومت بودند .
اکنون مهم ترین اشخاصیکه ازاین حزب در پارلمان راه یافته اند ، جاوید هاشمی و راجه ظفرالحق میباشند . جاوید هاشمی اگرچی از افراد برجسته و دسته اول حزب مسلم لیگ نبود ، اما در دوران حکومت نظامی جنرال مشرف ، همیشه از نوازشریف حمایت مینمود که بارها به این جرم زندانی شد .
موضوع اساسی شخصیت نخست وزیر اینده درپاکستان و کارکردن در کنار رئیس جمهور مشرف است . که مسلم لیگ فاقد همچون شخص است .
درصورت ائتلاف حزب مردم و مسلم لیگ نواز شریف ، نظر به تجارب گذشته ، و دست اندازی های مستقیم سازمان استخبارات ارتش ممکن حکومت ائتلافی این دو حزب عمر طولانی نداشته باشند . که درنتیجه هر حکومتی که توسط ائتلاف چند حزب کوچک و بزرگ تشکیل شود ، اینده اش پایدار نخواهد بود .
تاثیر حکومت جدید پاکستان در روابط بین این کشور و افغانستان :
حکومت ائتلافی که در هفته اول ماه اینده میلادی در کشور همسایه شرقی و جنوبی افغانستان تشکیل میشود . تا چی حد در بهبود روابط بین دوکشور نقش خواهد داشت ؟
پس از فروپاشی حکومت طالبان در افغانستان و استقرار قوای بین المللی به سرکردگی امریکا در افغانستان ، حکومت نظامی پاکستان با یک چرخش عقب گرد ، کمک های علنی خود را در حمایت از طالبان قطع نموده و خودرا در فهرست متحدین امریکا در مبارزه علیه ترورزم بین المللی جا انداخت .
اما این حکومت در درازای هفت سال هیچ گونه صداقتی از خود دراین راستا نشان نداده و سازمان استخبارات ارتش پاکستان ( آی اس آی ) همیشه با نیروهای مخالف دولت افغانستان یعنی طالبان و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، همکاری نزدیک داشته و به انها کمک های اقتصادی و نظامی کرده است . و حتی رهبران این دو حزب در شهر های مهم پاکستان اقامت داشته و دارند .
در نظام پاکستان سازمان استخبارات بین المللی ارتش ، نقش اساسی و مهم را در تعین سیاست های خارجی حکومت های ان کشور داشته و دارد .
تاکنون بارها ثابت شده است که هرحکومتی که از تطبیق برنامه های طرح شده این سازمان سرپیچی کرده ، ان حکومت یا توسط کودتای نظامی و یا توسط اختیارات فوق العاده رئیس جمهور ساقط شده و بعد از مدتی انتخابات دیگر براه انداخته شده است .
در درازای عمر 60 ساله پاکستان هیچ حکومتی دراین کشور موفق به تکمیل عمر معینه اش نشده است و همیشه پس از به خود امدن رئیس حکومت ، و هوس ازادی سیاسی بالخصوص در مسائل خارجی ، و تلاش برای ازادی از سیاست سازمان استخبارات ارتش ، توسط یک تحول به عمر حکومت ها پایان بخشیده شده است .
در اوایل دهه شصت میلادی حکومت میرزا سکندر ، توسط کودتای نظامی به رهبری جنرال محمد ایوب خان ساقط شد و بیشتر از یک دهه حکومت نظامی دراین کشور حکمفرما بود .
حکومت ذوالفقار علی بوتو در اواخر دهه هفتاد میلادی توسط رئیس ستاد ارتش پاکستان ، جنرال ضیا الحق ساقط شد و اقای بوتو توسط یک توطئه سیاسی اعدام گردید .
درعصر حکومت نظامی جنرال ضیاالحق در سال 1985 حکومت به نخست وزیری محمد خان جونیجو تشکیل شد ، اما این حکومت پس از سه سال در حالیکه نخست وزیر در یک سفر رسمی به کشور چین رفته بود ، حکومت توسط رئیس جمهورنظامی ساقط شد ونخست وزیر جونیجو در برگشت با موتر شخصی اش به خانه اش رفت .
بعد از کشته شدن جنرال ضیا الحق در یک حادثه هوایی ، در اواخر سال 1988 بینظیر بوتو رهبر حزب مردم با اکثریت قاطع درتشکیل حکومت موفق شد ، اما پس از سه سال این حکومت توسط رئیس جمهور وقت غلام اسحق خان ساقط شد .
به ادامه ان در انتخابات سال 1991 نوازشریف رهبر مسلم لیگ به تشکیل حکومت موفق شد . اما حکومت وی نیز بعد از مدتی توسط غلام اسحق خان ساقط گردید . و درنتیجه اختلافات پس از حکم داد گاه عالی ، حکومت موقت به نخست وزیری معین قریشی تشکیل گردید .
درانتخابات 1993 باردیگر بی نظیر بوتو رهبر حزب مردم موفق به تشکیل یک حکومت ائتلافی شد . اما این حکومت دیری نپائید و به محض کوشش در راه بیرون رفت از طرح های ریخته شده آی اس آی ، حکومت بینظیر توسط رئیس جمهور هم حزبی اش فاروق احمد خان لغاری ساقط گشت و دوباره انتخابات برگزار گردید .
درانتخابات 1996 نواز شریف رهبر مسلم لیگ موفق به تشکیل یک حکومت ائتلافی گردید اما این حکومت نیز در اکتوبر 1999 توسط کودتای مستقیم ارتش ساقط و جنرال پرویز مشرف رئیس ستاد مشترک ارتش ، رمام امور را دردست گرفت ، که تاکنون حکمروایی دارد .
مسئله دیگر برسر اقتدار امدن احزاب سیاسی پاکستان و موفق شدن شان در تشکیل حکومت است .
درصورت بر سر اقتدار شدن حزب مردم و حزب ملی عوام ، امکان زیاد میررود که مناسبات پاکستان با افغانستان به نسبت تلاش های رهبران حزب ملی عوام و شخص اسفند یار ولی خان بهبود یابد و از چالش های کنونی قدری کاسته شود . اما در صورت بر سراقتدار شدن حزب مسلم لیگ ، شخص نواز شریف به حمایت و وساطت زمامداران عربستان سعودی به پاکستان امده و به قدرت میرسد ، دراین صورت اقای شریف یکی از همکاران نزدیک مخالفین دولت افغانستان و طرفدار گروه طالبان بحساب می اید . و دیگر اینکه افغانستان دست اندازی های نوازشریف را در عهد حکومت مجاهدین و سقوط حکومت داکتر نجیب الله فراموش نکرده اند .
همین نواز شریف به همکاری جنرال حمید گل رئیس آی اس آی در وقت حکومت وی ، باعث بربادی و شکسته شدن اردوی یکصد ساله افغانستان شد و تمام دارایی اردوی افغانستان توسط عمال این افراد به پاکستان انتقال و به قیمت اهن پاره بفروش رسید که در نتیجه مورد استفاده ارتش این کشور قرار گرفت .
بنأ انتظار افغانستان از همکاری های نیک و برادرانه نظام های پاکستان یک خواب و خیال خواهد بود ، و تا سازمان استخبارات ارتش پاکستان ( آی اس آی ) در فهرست سازمان های استخباراتی جهان ثبت باشد ، مردم افغانستان روز خوشی را نخواهند دید و دخالت های این سازمان ادامه خواهد داشت .
فراتر از آن ، این سازمان دربین دستگاه حکومت ، قوای مسلح و پارلمان افغانستان چنان ریشه دوانی کرده است که دیگر نیاز به دخالت های مستقیم این سازمان را نداشته و مهره های شان صادقانه برایشان فعالیت مینمایند .
اگرمردم افغانستان و زمامداران دلسوز این کشوربخود نیایند و جلو فعالیت مهره ها و گماشته گان آی اس آی در افغانستان نگیرند ، دیری نخواهد گذشت که حکومت های افغانستان نیز طبق حکم این سازمان ساقط و یا تشکیل گردد .
بامید نابودی دشمنان مردم افغانستان
جمعه 22 / فبروری / 2008
بالا
بازگشت